کامودیتی یعنی چه ؟ و چه معنایی دارد ؟

کامودیتی (commodity) را در لغت به معنی کالا یا کالای اولیه می‌دانند، Commodity Market نیز به بازار کالا ترجمه می‌شود. از جمله مهم ترین و معروف ترین بازارهای کالایی می‌توان به CBOT ،LME ،CME و NYMEX اشاره داشت.

کامودیتی چیست؟

طبق تعاریف برای کامودیتی یعنی چه ؟ باید گفت ، کامودیتی کالایی است که قابلیت معامله با کالاهای مشابه را داشته باشد. این کالاها عموما مواد اولیه صنایع هستند. کامودیتی ها هر روز به عنوان یک ماده خام برای تمامی کالاهایی که بشر در زندگی روزمره استفاده می‌کند و نیز به عنوان یک دارایی، در بازار کامودیتی داد و ستد می‌شوند. قیمت کامودیتی ها به این دلیل برای اقتصاد حائز اهمیت است که به طور مستقیم قیمت کالاهای نهائی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

انواع کامودیتی ها کدامند؟

کامودیتی ها طیف وسیعی از کالاها را شامل می‌شوند. محصولات کامودیتی در دو دسته کلی سخت و نرم دسته بندی می‌شوند.۱- کامودیتی سختاز جمله کامودیتی های سخت می‌توان به مواردی چون نفت، طلا و… اشاره داشت. این دسته از کامودیتی ها به صورت طبیعی در طبیعت وجود دارند.۲- کامودیتی نرمدسته دیگری همچون ذرت، سویا، گندم و…. جز کامودیتی های نرم محسوب می‌شوند. این دسته از کامودیتی ها را می‌توان در دسته محصولات کشاورزی جای داد. محصولات کشاورزی حساسیت بالایی نسبت به تغییرات اقلیمی و آب و هوایی دارند و به همین خاطر همیشه شاهد چرخه‌ های قیمتی فصلی در این بازار هستیم.۳- کامودیتی فلزات اساسیانواع مهم دیگری از کامودیتی ها فلزات اساسی همچون فولاد، مس، آلومینیوم، روی و… هستند. نفت و مشتقات نفتی نیز در زیر شاخه بازار انرژی جای می‌گیرند. همچنین بازار فلزات گران بهایی چون طلا و نقره نیز زیر شاخه کامودیتی ها هستند.با توجه به این که کامودیتی ها به ویژه نفت، گندم، آهن و آلومینیوم جزء اصلی ترین ترکیب های تشکیل دهنده کالاهای رایج هستند، نقش مهمی در اقتصاد دارند و تغییرهای قیمت آن ها کل اقتصاد جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

معاملات کامودیتی ها چگونه انجام می شود؟

امکان معامله کامودیتی ها از طریق سرمایه گذاری در سهام شرکت های مرتبط با این کالاها فراهم است، بدین معنی که به موازات بازارهای فیوچرز کامودیتی ها، بازارهای سهامی وجود دارند که فرصت سرمایه گذاری موازی برای سرمایه گذاران ایجاد می‌کنند تا بتوانند از رشد قیمت شرکت های فعال در حوزه کامودیتی بهره ببرند.معامله در بازار آتی و یا به صورت CFD نیز فراهم است که مخفف کلمه Contract for Difference به معنای قرارداد ما به التفاوت می‌باشد. در این روش، سود با توجه به تفاوت قیمت خرید با فروش بدست می‌آید، در واقع به معامله گر این امکان را می‌دهد که روی تغییرات قیمتی سود کند.

 آشنایی با بازار جهانی نفت و دلایل نوسانات قیمتی آنکامودیتی ها خود نوعی دارایی مالی به عنوان رقیبی برای سهام هستند، جابه جایی نقدینگی بین بازار فیوچرز کامودیتی و بازار سهام، همواره به عنوان ابزاری برای سرمایه گذاران در راستای کسب حداکثر بازدهی استفاده شده است.افزایش قیمت کامودیتی‌ها اغلب به دنبال یک افزایش تقاضای شدید ناشی از رونق فعالیت های اقتصادی ایجاد می‌شود زیرا تقاضا برای نهاده‌های تولید افزایش می‌یابد و همان گونه که پیش تر عنوان شد کامودیتی‌ها در زمره اساسی ترین نهاده های تولید قرار دارند.ضمنا یکی از ویژگی های مهم و لازم کامودیتی ها، دارا بودن استانداردهای حجمی، وزنی یا به طور کلی اندازه گیری است.

عوامل موثر بر بازار کامودیتی هاعرضه و تقاضای کالاهامیزان تولید، محدودیت ها و موانع موجود بر سر راه تولید کنندگان اصلی در جهانشاخص دلارتغییرات ذخایر یا انبار کالای کالاهاسیاست های پولی و مالی دولت ها و بانک مرکزی کشورهای موثر در تجارت جهانی کامودیتی هاشاخص های مهم اقتصادی کشورهای موثر در تجارت جهانی کامودیتی هاوجود چشم انداز مثبت راجع به آینده اقتصادی دو کشور آمریکا و چین به عنوان نخستین و دومین اقتصاد بزرگ جهان، کاهش ارزش دلار در برابر سایر ارزها به خصوص در برابر یوآن و یورو، کاهش نرخ بهره در اقتصادهای قدرتمند جهان به ویژه آمریکا و چین، اتخاذ سیاست های تقویت کننده تقاضای کامودیتی ها.برای مثال اعمال سیاست های محرک اقتصادی در چین، اتخاذ سیاست های محدود کننده عرضه کامودیتی ها، سیاست کاهش تولید فلزها به دلیل ملاحظه های زیست محیطی یا سیاست کاهش عرضه نفت اوپک و وقوع رخدادهایی که به نحوی عرضه کامودیتی ها را محدود می‌کنند، نظیر اعتصاب معدن کاران در معادن بزرگ دنیا در رونق بازار کامودیتی ها نقش دارند. به همین ترتیب اگر این رویدادها به صورت معکوس اتفاق بیفتند باعث افت بازار کامودیتی خواهند شد.تاثیر کامودیتی ها بر بورس ایرانبورس اوراق بهادار تهران بازاری کامودیتی محور است. مهمترین تاثیر کامودیتی ها بر شرکت های فعال در بازار سرمایه ایران به موضوع نرخ گذاری آن ها و حجم صادرات برمی‌گردد، بسیاری از شرکت ها خواه با فروش داخلی و یا صادراتی، از نرخ های جهانی کالا ها تاثیر می‌گیرند، لذا نرخ جهانی کالاها در سطح جهان بر کالاهای مرتبط در شرکت ها و کارخانجات داخلی موثرند.

از جمله این شرکت ها می‌توان به شرکت های فعال در صنعت فولاد، سنگ آهن، پتروشیمی، پالایشی و… اشاره داشت، البته لازم به تاکید است، مهم ترین تاثیرگذاری متوجه شرکت های صادرات محور است. تاثیرپذیری از نرخ های جهانی متعاقبا بر مبالغ فروش و در نهایت بر سودآوری شرکت ها تاثیرگذار خواهد بود.لذا یکی از مهم ترین جنبه های تحلیل شرکت ها جهت اتخاذ تصمیمات صحیح سرمایه گذاری، درک عمیق و صحیح از صنعت مورد نظر در ابعاد داخلی و جهانی است، بررسی وضعیت و جایگاه گذشته، فعلی و آینده صنعت لازمه تحلیل شرکت ها بوده و بدون آگاهی از این موارد نمی‌توان تصمیم جامعی جهت سرمایه گذاری در یک شرکت اتخاذ کرد.

تأثیر نوسانات قیمت جهانی نفت بر بورس و صنایع بورسیجهت درک بهتر تحلیل بازار کامودیتی ها به مثال زیر توجه کنیدافزایش در قیمت کالایی همچون نفت، درآمدهای یک شرکت تولید کننده نفت را افزایش خواهد داد. این مسئله سبب تقویت تقاضا برای سهام آن شرکت خواهد شد و به دنبال آن، قیمت سهام آن شرکت رشد خواهد کرد.برای مثال وقتی قیمت نفت و گاز افزایش می‌یابد شرکت هایی که با استخراج و بهره برداری نفت و گاز سر و کار دارند سود بیشتری به دست می‌آورند. اما شرکت های پتروشیمی که با پالایش و فرآوری نفت سرو کار دارند، بار افزایش قیمت را به شرکت های مصرف کننده نفت نظیر شرکت های معدنی، فلزی، ساختمان سازی، حمل و نقل و … منتقل خواهند کرد و این شرکت ها با کاهش سودآوری و افت احتمالی قیمت سهام مواجه خواهند شد.

مثالی دیگرفلز یک ماده خام اولیه مهم در تولیدهای صنعتی است که در اقتصاد هر کشوری نقشی اساسی ایفا می‌کند. وقتی قیمت فلز افزایش می‌یابد، سود شرکت های استخراج فلز افزایش می‌یابد که می‌تواند به تقویت ارزش سهام این شرکت ها منجر شود.در همان حال، شرکت هایی نظیر شرکت های سازنده خودرو و سایر ماشین آلات، شرکت های ساختمانی، شرکت های وابسته به صنعت هوا فضا و … که از فلز به عنوان ماده اولیه استفاده می‌کنند، با کاهش سود و افت احتمالی قیمت سهام مواجه خواهند شد.معرفی یک شاخص کالاییهمانطور ک توضیح داده شد بازارهای کالایی متعددی وجود دارد که بررسی آن ها نیازمند یک شاخص جامع است، شاخص (Commodity Research Bureau Index) CRB در این زمینه به سرمایه گذاران کمک می‌کند. این شاخص دو حالت نقدی و آتی دارد که اثرات ۱۹ کالا در این شاخص لحاظ شده است. 

این کالاها در ۴ دسته تقسیم می‌شوند که اوزان متفاوتی دارند.این چهار دسته به طور کلی شامل محصولات کشاورزی، انرژی، فلزی و فلزات گران بها هستند. برای مثال جهت درک کاربرد این شاخص، با کاهش قیمت نفت، شاخص CRB نیز کاهش می‌یابد. بدین ترتیب ارزش دلار افزایش یافته و تورم کاهش می‌یابد. با کاهش تورم، نرخ بهره نیز کم خواهد شد و قیمت اوراق قرضه و سایر قیمت‌ها در بازار سهام افزایش می‌یابد.

مفاهیم بسیاری در بازارهای مالی وجود دارد که آگاهی از آن‌ها برای تریدرها ضروری است. اگر شما به معاملات بورس، فارکس،‌ طلا، ارز دیجیتال یا .... علاقه داشته باشید،‌ باید با این مفاهیم آشنا شوید. دو مورد از مفاهیم قابل توجه در معاملات مالی، مفهوم معاملات اسپات و کامودیتی است.در این مقاله به بررسی واشنایی با معامله اسپات  و کامودیتی در دلفین وست میپردازیم . به همین خاطر در ادامه قصد داریم تا شما را به مفهوم معاملات اسپات آشنا کرده و همچنین ببینیم که کامودینی چیست و چه انواعی دارد. یادگیری سایر مباحث مرتبط با این مفاهیم در انواع پیکج بورس آموزش داده می‌شود که درخصوص آن نیز، آگاهی لازم را به شما منتقل خواهیم کرد.

معامله اسپات چیست؟

اگر سابقه فعالیت در بازار بورس، فارکس یا یکی دیگر از بازارهای مالی آنلاین را داشته باشید، می‌توانید درک کنید که معامله اسپات چیست و چگونه انجام می‌شود. این نوع معاملات در برابر معاملات آتی قرار می‌گیرند. به همین خاطر ابتدا با معاملات آتی آشنا شده و سپس معاملات اسپات را در برابر آن بررسی می‌کنیم:

معاملاتی آتی یا فیوچرز، همان‌طور که از نام آن هم پپداست، به معاملاتی گفته می‌شود که در آینده انجام می‌شوند. وقتی شما اقدام به معامله آتی می‌کنید، در حال حاضر فقط یک قرارداد بین شما و طرف مقابل منعقد می‌گردد. زمان تحویل دارایی و زمان پرداخت و وجه در این قرارداد قید شده است. معاملات آتی در بازارهای مختلف به‌صورت آنلاین انجام می‌شوند.

معاملات اسپات در برابر معاملات آتی قرار گرفته و سابقه طولانی‌تری به نسبت آن دارند. در معاملات اسپات، در لحظه انجام معامله، دارایی مورد معامله به طرف مقابل منتقل شده و وجه آن پرداخت می‌شود. برای مثال، وقتی شما سهام بورس را خریداری می‌کنید، همان لحظه وجه از حساب کارگزاری شما برداشت شده و تعداد سهام به پرتفوی شما افزوده می‌شود.

سفارشات در معاملات اسپات

وقتی می‌پرسیم معامله اسپات چیست، گاهی این معامله را معامله فیزیکی «Physical Markets» یا معامله نقدی «Cash Markets» هم می‌نامند. چراکه این معاملات کاملاً نقدی انجام می‌شوند و شیوه اولیه و فیزیکی معامله از دیرباز تا به امروز بوده‌اند. در گذشته، معامله‌گران برای معامله با هم روبه‌رو می‌شدند. اما در معاملات انلاین امکان روبه‌رو شدن خریدار و فروشنده وجود ندارد. به همین خاطر از دفتر سفارشات «Order Book» در معاملات آنلاین اسپات استفاده می‌شود. در هر صرافی، کارگزاری یا سایت معاملاتی، لیستی از خریداران و فروشندگان تشکیل می‌شود. مثلاً در بازار کریپتو، اگر شما قصد خرید بیت‌کوین را داشته باشید، مقدار سفارش خود را ثبت می‌کنید. دیگر خریداران را همین شکل. از طرفی، افراد فروشنده‌ای که قصد فروش بیت‌کوین خود را دارند نیز سفارشات فروش خود را ثبت می‌کنند. آن‌گاه صرافی، سفارشات را به هم پیوند زده و معاملات را پایان می‌دهد.

کامودیتی چیست؟

پس از این که فهمیدیم معامله اسپات چیست، حالا به بررسی مفهوم کامودیتی می‌پردازیم تا ببینیم کامودیتی چیست. کامودیتی «Commodity» در اصطلاح به بازاری گفته می‌شود که در آن، کالایی با کالای مشابه خود معامله می‌شود. معمولاً کالاهای کامودیتی به مواد اولیه صنایع همچون نفت، گاز، بنزین، فلزات، سیمان، کود، روغن و ..... اشاره دارد. همچنین عبارت «Commodity Market» به معنی «بازار کالا» است که به بورس کالا هم اطلاق می‌شود. در پاسخ به این سوال که کامودیتی چیست، آن‌چه که بیش از هر چیز اهمیت دارد، قیمت کامودیتی‌ها است. چراکه قیمت کالاهای اساسی منسوب به کامودیتی بر قیمت کالای ثانویه که از کالاهای اولیه ایجاد می‌شوند، تأثیر می‌گذارد. این مفهوم به دلیل این که می‌تواند بر قیمت کل بازار تأثیر بگذارد، از نظر اقتصادی بسیار مهم است.