آشنایی با قرارداد آتی
>>> تاریخ انشتار پست :1401/3/25
قرارداد آتی
بیت کوین (Bitcoin) یک ارز دیجیتال است که مدت زیادی از به وجود آمدنش نمی‌گذرد. این رمزارز در همین زمان کوتاه، سهم زیادی از بازارهای مالی را به دست آورده است. بسیاری از شرکت‌های بزرگ در حال آماده‌سازی زمینه برای استفاده بیت کوین در معاملات خود هستند؛ این یعنی قیمت آن، در آینده‌ای نه‌چندان دور تغییر خواهد کرد. در ادامه، به بررسی تأثیر قراردادهای آتی بر قیمت بیت کوین می‌پردازیم.
تابه‌حال برایتان پیش‌آمده، قراردادهایی امضا کنید که خود به‌تنهایی ارزش خاصی نداشته‌اند و تمام ارزش خود را از منابع دیگری گرفته باشند؟
منابعی مانند طلا، سکه، شمش، اوراق بهادار و… . به این نوع قراردادها «ابزار موجود در بازار مشتقه» گفته می‌شود. یکی از همین ابزارهای بازار مشتقه، قرارداد آتی (Future Contract) است که اصول و قوانین خاص خود را دارد. در این مقاله، قصد داریم پیرامون قراردادهای آتی و جزئیات آن صحبت کنیم.
منظور از قراردادهای آتی چیست؟
قرارداد آتی (future Contract)، قراردادی دوطرفه بین مشتری و فروشنده است که شروط مخصوص به خود را دارد. این قرارداد سال ۱۹۷۲، پا به عرصه بازارهای مالی بین‌المللی نهاد. در این قرارداد حقوقی، فروشنده محصولی را می‌فروشد؛ اما هزینه آن را در زمان تحویل به مشتری، دریافت می‌کند. در واقع فروشنده محصولی را می‌فروشد که بعد از فروش آن، هیچ‌گونه حق مالکیتی نسبت به آن ندارد؛ اما هزینه را هنگام تحویل که زمان آن ممکن است طولانی باشد، دریافت می‌کند. به‌عبارت‌دیگر، مشتری محصولی را دریافت می‌کند که در حال حاضر مالک آن است، اما هزینه‌ای بابت آن پرداخت نکرده است. مشتری در زمانی مشخص، کالا را تحویل گرفته و هزینه آن را می‌پردازد. نکته مهم اینجاست که فروشنده پس از تحویل، سود موردنظر و قانونی را دریافت می‌کند.
برای واضح‌تر شدن موضوع، با یک مثال بحث را دنبال می‌کنیم:
فرض کنید شما یک باغ پرتقال دارید و تخمین می‌زنید در پایان یک سال، ۳۰ تن پرتقال برداشت خواهید کرد. این ۳۰ تن را، به قیمت امروز به خریدار می‌فروشید. حال بعد از گذشت یک سال که پرتغال‌ها رسیدند، شما طبق قرارداد خود ۳۰ تن را با مبلغ مشخص شده در قرارداد، به خریدار می‌دهید. حال ممکن است قیمت پرتقال، زمانی که محصولات را به خریدار می‌دهید بالا یا پایین شده باشد. پس می‌توان گفت، قرارداد آتی هر معامله‌ای یک پیش‌فروش است.
در واقع می‌توان گفت، قراردادهای آتی توافق‌نامه‌هایی هستند که دو طرف فروشنده و خریدار، بر سر قیمتی تعیین‌شده در تاریخی مشخص و نحوه پرداخت توافق می‌کنند.
این قراردادها به دو شکل انجام می‌شوند:
- قراردادهایی با پشتوانه فیزیکی
- قراردادهای اسنادی
آیا در قرارداد آتی، تضمینی وجود دارد؟
سوال مهمی که مطرح می‌شود این است که با این تفاسیر،
- آیا تضمینی برای خریدوفروش کالا وجود دارد؟
- این‌که فروشنده، کالا را در اختیار مشتری قرار داده و در زمان مشخصی که ممکن است طولانی باشد، هزینه و سود آن را دریافت کند، منطقی است؟
در قرارداد آتی برای ایجاد تعهد و جلوگیری از تخلف فروشنده و مشتری، مبلغی مشخص به‌عنوان تضمین و تعهد، در اتاق پایاپای می‌گذارند. این مبلغ، باتوجه‌به تغییرات افزایش و کاهشی، ممکن است دچار تعدیل شود؛ پس، هر دو طرف معامله باید این مسئله را بپذیرند و به آن متعهد شوند. این موضوع، یک قانون است و نمی‌توان آن را نادیده گرفت.